Welk effect heeft het werken in een hospice op het leven van vrijwilligers? Ilona de Ruyter en Marianne Lageweg deden een onderzoek in twee hospices.


Samenvatting van het onderzoek
Vrijwilligers in hospices worden in hun leven veel vaker geconfronteerd met sterven dan andere mensen. De aanname is dat het veelvuldig ervaren van het contrast tussen leven en dood, invloed heeft op het leven van de vrijwilligers en hun mening over doodgaan. In dit onderzoek hebben we veertig vrijwilligers van twee hospices ondervraagd om te ontdekken hoe zij door hun vrijwilligerswerk zijn veranderd en welke thema’s zij bepalend vinden in het omschrijven van wat een goede dood is.

Uit de interviews en het veldwerk kwam een top vijf naar voren van de thema’s die vrijwilligers van belang vinden voor ‘een goede dood’. Vredigheid en acceptatie, de afwezigheid van pijn en het leven loslaten zijn daar onderdeel van. Opvallend is dat de twee hospices op bepaalde thema’s zeer van elkaar verschillen. Zo leggen de vrijwilligers in het Jacobshospice in Den Haag veel nadruk op het afronden van onafgemaakte zaken, terwijl in het BijnaThuisHuis Zoetermeer het thema comfort een veel grotere rol speelt.

Naast het in kaart brengen van de thema’s rondom ‘een goede dood’ hebben we in dit onderzoeksverslag ook geprobeerd verklaringen aan te dragen voor de gevonden verschillen. Daarnaast geven we aan op welke punten vervolgonderzoek zou kunnen leiden tot nieuwe en interessante inzichten. Tevens hebben we ons onderzoek afgezet tegen de bestaande literatuur, waaruit duidelijk naar voren komt dat op verschillende plekken in de wereld dezelfde thema’s worden genoemd als het gaat om een ‘goede dood’.

Verder hebben we de vrijwilligers gevraagd of hun leven is veranderd door het werk in het hospice. Daaruit kwam duidelijk naar voren dat veel vrijwilligers veranderingen ervaren. Vooral op emotioneel gebied, persoonlijke groei en leerzaamheid werd vaak verandering gezien. Die veranderingen kregen van de respondenten ook een hoge waardering. Ook hier waren verschillen te zien tussen de respondenten van de verschillende hospices. We hebben geprobeerd om verklaringen aan te dragen, die later in vervolgonderzoek kunnen worden getoetst.

Download het volledige onderzoeksverslag:
Op de Grens van Leven en Dood - Ervaringen van vrijwilligers in twee hospices