Palliatieve Terminale Zorg (PTZ) door gespecialiseerde vrijwilligers in zorginstellingen

Veel bewoners van verpleeg- en verzorgingshuizen hebben -net als mensen die thuis overlijden- in hun laatste levensfase behoefte aan extra aandacht en ondersteuning. Familie komt vaker op bezoek en er is meer aandacht van verzorgend personeel. Toch kan sterven in een verpleeg- en verzorgingshuis eenzaam zijn. Bewoners hebben soms weinig of geen naasten en verzorgden hebben niet altijd de tijd en de rust om echt aanwezig te zijn bij de bewoner, omdat zijn hun aandacht over meerdere bewoners moeten verdelen. De ondersteuning van goed opgeleide en gespecialiseerde vrijwilligers kan dan een mooie aanvulling zijn op de zorg.

Zij zijn er speciaal voor die bewoner in de laatste levensfase en diens familie en kunnen zich volledig op deze taak richten. Organisaties voor Vrijwillige Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) bieden deze bijzondere vorm van vrijwilligerszorg. De belangrijkste taak van de vrijwilligers is Er Zijn. Sleutelwoorden daarbij zijn aandacht en aanwezigheid. Doordat de vrijwilliger vaak veel tijd met de bewoner en ook de familie doorbrengt kan er tussen hen een hechte band ontstaan, die wordt gekenmerkt door vertrouwelijkheid, persoonlijke betrokkenheid en emotionele steun. Signalen die de vrijwilliger opvangt en die van belang zijn voor de kwaliteit of de continuïteit van de beroepsmatige zorg, worden doorgegeven aan de beroepskrachten. Ook lichte lichamelijke verzorging kan deel uitmaken van de ondersteuning: Kussens opschudden, de zieke verleggen en in- en uit bed helpen, hulp bij eten en drinken, etc. Vrijwilligers staan open voor de vragen van bewoners en hun naasten. Zij gaan zorgvuldig op deze vragen in en waar nodig verwijzen zij door. VPTZ-vrijwilligers zijn gewend zelfstandig te werken, uiteraard in afstemming met de bewoner, de familie en de medewerkers van de zorgorganisatie

Ervaringen en hulpmiddelen

In de projecten ‘Laat niemand in eenzaamheid sterven’ en ‘aandacht en zorg rondom het levenseinde’ werkten VPTZ-organisaties in 2015 en 2016 samen met zorgorganisaties aan goede zorg voor bewoners in de laatste levensfase. In deze projecten zijn tal van hulpmiddelen ontwikkeld om meer bewustwording over de palliatieve terminale fase te creëren en de samenwerking vorm te geven. Deze hulpmiddelen zijn verzameld in een digitale ‘Toolbox’ en te bestellen of gratis te downloaden. U vindt ze verderop in deze tekst. l (zie de links verderop in deze tekst). Hieronder vindt u een overzicht. Een aantal tools is voor een ieder beschikbaar, een deel van de tools wordt alleen ter beschikking gesteld aan leden van VPTZ Nederland.

Financiering

VPTZ-organisaties ontvangen een tegemoetkoming in hun kosten vanuit de subsidieregeling palliatieve terminale zorg van het ministerie van VWS. Per 1 januari 2017 voorziet de subsidieregeling palliatieve terminale zorg, naast vergoeding voor inzetten bij mensen thuis en in zelfstandige hospices, ook in een tegemoetkoming in de kosten voor de VPTZ-inzetten bij cliënten in Wtzi-toegelaten instellingen.. Er is per cliënt een bedrag beschikbaar om de inzet van vrijwilligers door de VPTZ-organisatie mogelijk te maken,. Dit bedrag zal niet altijd voldoende zijn om de kosten die gemaakt worden volledig te vergoeden. Daarnaast keert de subsidie uit op basis van prestaties in het verleden, waardoor de inzetten gedaan in 2017 tot uitkering komen in 2019. Dit betekent dat VPTZ-organisaties ook nog zelf voorfinanciering moeten vinden voor de onkosten die dit met zich meebrengt. Wanneer dat om enkele inzetten gaat, is dat voor VPTZ-organisaties meestal goed te doen, maar wanneer het aantal inzetten in de intramurale zorg een substantieel deel uitmaakt van het totale aantal inzetten, is het zaak andere vormen van dekking van de kosten te vinden, door gezamenlijk afspraken te maken hierover. Denk bijvoorbeeld aan een vaste   vergoeding per cliënt van de zorginstelling aan de VPTZ-organisatie, een eigen bijdrage van de cliënt zelf  of een tegenprestatie in natura. Dit kan verder vorm gegeven worden in de afspraken die hierover gemaakt worden tussen zorginstelling en VPTZ-organisatie.

Digitale toolbox

Hieronder vindt u een overzicht van de hulpmiddelen in de digitale toolbox. Een aantal tools is voor een ieder beschikbaar, een deel van de tools wordt alleen ter beschikking gesteld aan leden van VPTZ Nederland.

Over het project

Training

Bewustwording

Rondom de inzet van VPTZ-vrijwilligers

(Borging van de) Samenwerkingsafspraken

Vrijwilligers inzetten in uw organisatie?

De eerste stap is contact op te nemen met een lokale VPTZ-organisatie. U vindt er een bij u in de buurt via via VPTZ-organisaties op www.vptz.nl. Samen met de VPTZ-organisatie bespreekt u de wensen en mogelijkheden om te komen tot een goede samenwerking, zodat gezamenlijk gekomen kan worden tot een goede ondersteuning van bewoners in de laatste levensfase.

Download