Vraag en antwoord corona(maatregelen) – bijgewerkt 3 december

Donderdag 3 december 2020

Nu er sprake is van een tweede coronagolf, komen er ook meer vragen binnen bij het landelijk bureau van VPTZ Nederland. We houden u natuurlijk graag op de hoogte van de ontwikkelingen en relevante informatie.

Hieronder vindt u de vragen (met antwoorden) die recent gesteld zijn. Staat uw vraag hier niet bij, en vindt u het antwoord ook niet in Kennisbank-dossier, dan horen we dat graag via info@vptz.nl.

Is er in de spoedwet ook rekening gehouden met vrijwilligers?

In de voorbereiding op de corona spoedwet die op 1 december jl. is ingegaan heeft VPTZ Nederland gesprekken gevoerd met het ministerie van VWS. Inzet hierbij was om de zorgvrijwilliger zoveel mogelijk gelijk te trekken met de beroepsmatige zorg. In het document ‘tijdelijke regeling maatregelen covid 19’ is onder artikel 2.4 opgenomen dat de veiligeafstandsnorm niet geldt voor vrijwilligers in de zorg. Dit artikel vindt u op pagina 20 van de regeling en deze bevat onderstaande tekst.

Artikel 2.4 Zorgvrijwilligers
Vrijwilligers zijn in de zorg, jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning van groot belang. Veel (thuis)zorginstellingen en welzijnsorganisaties maken gebruik van vrijwilligers. In sommige instellingen, zoals de bijna-thuis-huizen voor palliatieve terminale zorg, wordt de zorg zelfs hoofdzakelijk geleverd door vrijwilligers. Om die reden regelt artikel 2.4 dat de veiligeafstandsnorm niet geldt tussen een vrijwilliger in de zorg, jeugdhulp of maatschappelijke ondersteuning en de persoon jegens wie de vrijwilliger zijn taak uitoefent.

De uitzondering op de veiligeafstandsnorm geldt alleen indien de vrijwilliger tot taak heeft te helpen bij dagelijkse activiteiten of verzorging en voor zover bepaalde handelingen van de vrijwilliger ten behoeve van die taakuitoefening niet met inachtneming van de veilige afstand kunnen worden uitgevoerd. Denk aan hulp bij het eten en drinken of bij toiletbezoek. Waar de veilige afstand wel in acht genomen kan worden, blijft het houden van een veilige afstand het uitgangspunt.

Krijgen vrijwilligers voorrang in het vaccinatieprogramma?

VPTZ Nederland is in overleg met het ministerie van VWS over het vaccineren van vrijwilligers. Op de website van de rijksoverheid staat vermeld welke groepen voorrang krijgen:

VPTZ Nederland pleit ook hierbij ervoor vrijwilligers gelijk te stellen aan zorgmedewerkers in het vaccinatieprogramma. Het volgende overleg met VWS vindt half december plaats.

Kunnen vrijwilligers verplicht worden om gevaccineerd te worden?

Er komt geen vaccinatieplicht, ook niet voor zorgmedewerkers. Dit kan dus ook niet verplicht gesteld worden voor vrijwilligers. Het is aan de organisaties zelf om te bepalen hoe om te gaan met vrijwilligers die een vaccinatie weigeren.

Er geldt een maximum aantal bezoekers per huis. Worden de vrijwilligers in dit aantal meegeteld of worden zij niet als bezoeker gezien?

VPTZ Nederland heeft navraag gedaan bij Actiz in hoeverre zorgverleners meetellen in het maximale aantal bezoekers per dag in de thuissituatie. Actiz heeft hierbij aangegeven dat zorgverleners niet gezien worden als een bezoeker. Vanuit VPTZ Nederland volgen wij deze lijn.

Is de bonus van €1.000 die de overheid beschikbaar stelt ook voor de leden van VPTZ Nederland?

De bonusregeling is voor: zorgprofessionals die zich tussen 1 maart tot 1 september 2020 hebben ingezet voor patiënten en cliënten met corona. Of die hebben bijgedragen aan de strijd tegen corona. Of beide. U heeft bijvoorbeeld extra uren gewerkt, collega’s vervangen of taken uitgevoerd om het risico op verspreiding te verkleinen. Vooropgesteld moet worden dat alle zorgprofessionals in Nederland belangrijk werk doen. De bonus is nu specifiek bedoeld voor die zorgprofessionals die tijdens de uitbraak van corona uitzonderlijke prestaties hebben moeten leveren, naast de gewoonlijke dagelijkse prestaties. Op de website van de overheid leest u hoe de regeling precies bedoeld is.

In principe is deze dus niet voor het reguliere werk van de VPTZ-organisaties. Mocht uw organisatie in de periode van 1 maart tot 1 september wel direct hebben bijgedragen aan de zorg voor cliënten met Covid, dan kan uw werkgever (het bestuur van uw organisatie) overwegen om de bonus toch aan te vragen. Zie ook de lijst met welke beroepen en functies die in aanmerking komen op de website van de overheid.

Personeel in de zorg krijgt op dit moment voorrang bij het inplannen van coronatesten. Kunnen onze vrijwilligers deze voorrang ook krijgen?

We hebben deze vraag destijds voorgelegd aan het ministerie van VWS. Er was toen onvoldoende capaciteit om de voorrang ook voor vrijwilligers in te stellen.  Inmiddels lijkt er door het opschalen van de capaciteit weer voldoende ruimte te zijn, ook voor vrijwilligers.  Mocht er in uw regio toch nog sprake zijn van vertragingen, dan is het wel de moeite waard om contact op te nemen met de GGD uit uw regio. Er zijn veiligheidsregio’s die vrijwilligers in een hospice als cruciaal voor de zorg beoordelen en daarom hen wel met voorrang testen. Dit is echter geen landelijk beleid.

Zijn er voldoende persoonlijke beschermingsmiddelen voor vrijwilligers beschikbaar?

Op dit moment is het zo dat er in Nederland voldoende beschermingsmiddelen beschikbaar zijn. Volgens de richtlijn vanuit het RIVM, zijn deze persoonlijke beschermingsmiddelen verplicht op het moment dat er zorg verleend wordt binnen 1,5 meter indien sprake is of vermoeden is van een coronabesmetting. Momenteel is er veel discussie rondom het al dan niet preventief dragen van mondkapjes. Vooralsnog is het dragen van een mondkapje uit voorzorg niet door het RIVM aangeraden. In de praktijk zien we wel steeds meer voorbeelden van zorgaanbieders die dit wel doen.  De richtlijnen van het RIVM zijn leidend, het is aan de organisatie zelf hier beleid op te maken.

Is het dragen van mondkapjes in het hospice verplicht?

Vanaf 1 december geldt een mondkapjesplicht voor alle publieke ruimtes.  Meer informatie op de website van de rijksoverheid.