Groei hospicezorg nodig, daling thuisondersteuning ongewenst

Registratierapportage 2025 van VPTZ Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland laat groei hospicezorg en belang vrijwillige inzet zien.

In 2025 hebben ruim 13.000 mensen de laatste fase van hun leven doorgebracht in een van de 157 hospices die zijn aangesloten bij VPTZ Nederland of Associatie Hospicezorg Nederland. Dat is een stijging van 8,5% ten opzichte van 2024. Ook het aantal hospicebedden nam toe: met bijna 100 naar 945 bedden. Dit blijkt uit de Registratierapportage 2025, een gezamenlijke uitgave van AHzN en VPTZ Nederland (Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg).

Groei hospicezorg
De toename van het aantal bedden laat zien dat hospices hard werken om aan de groeiende vraag naar hospicezorg te voldoen. Ook in de toekomst zal de beddencapaciteit naar verwachting blijven groeien. Maar liefst 39% van de hospices die zijn aangesloten bij een van beide koepelorganisaties verwacht binnen drie jaar uit te breiden, gemiddeld met drie bedden.

Meer capaciteit hospicezorg nodig bij toenemende en fluctuerende vraag
In 2025 ontvingen in totaal 13.142 cliënten hospicezorg. Dat is een stijging ten opzichte van voorgaande jaren en bevestigt de trend van de toenemende vraag. Deze groeiende vraag zet de beschikbare capaciteit steeds vaker onder druk. Tegelijkertijd laat de rapportage zien dat niet iedere aanmelding leidt tot een opname. Gezien de verwachte demografische ontwikkelingen is het vraagstuk van capaciteit en flexibiliteit in de hospicezorg urgent.

Ingrid Heidema, voorzitter AHzN: ’Vrijwilligers en beroepsmatige zorgverleners zijn van onschatbare waarde in de palliatieve terminale zorg – of dat nu in een hospice, thuis of in een andere zorginstelling plaatsvindt. Dit is een mooi voorbeeld van de meerwaarde van het samenspel tussen formele en informele zorg; vrijwillige zorg waar het kan en professionele zorg waar het moet.’

Ondersteuning thuis blijft achter
De rapportage laat ook zien dat het aantal mensen dat in 2025 thuis ondersteuning van een vrijwilliger kreeg, is gedaald: een afname van 7% ten opzichte van het jaar ervoor. Volgens beide organisaties is dit een ongewenste ontwikkeling. De behoefte aan ondersteuning thuis is er wel degelijk, maar vrijwilligers worden vaak pas laat ingezet. Inmiddels betreft ruim een kwart van alle inzetten een spoedinzet binnen 24 uur. Ook overlijdt een aanzienlijk aantal mensen voordat een vrijwilliger daadwerkelijk kan starten. ‘De daling van het aantal thuisinzetten door vrijwilligers is een zorgelijke ontwikkeling en is niet in lijn met de wens van de meeste mensen om thuis te overlijden,’ zegt Carla Aalderink, directeur van VPTZ Nederland. ‘Zonder extra ondersteuning is thuis sterven namelijk vaak niet haalbaar. Juist dan kunnen vrijwilligers het verschil maken. Deze daling past bovendien niet bij het overheidsbeleid om mensen langer thuis te laten wonen en de beweging naar een zorgzame samenleving, waarin juist meer inzet van informele zorg wordt verwacht. De inzet van vrijwilligers in de thuissituatie kan echt het verschil maken en vraagt daarom onze gezamenlijke aandacht.’

Meer cliënten en vrijwilligers
Het aantal mensen in de laatste levensfase dat ondersteuning kreeg van een vrijwilliger steeg afgelopen jaar opnieuw: met 5% tot ruim 18.750. Tegelijkertijd groeide het aantal actieve vrijwilligers in de palliatieve terminale zorg tot bijna 15.000. Gezamenlijk besteedden zij bijna 1,9 miljoen uur aan directe zorg en ondersteuning – in hospices, thuis en in zorginstellingen.

Naar Registratierapportage 2025 (VPTZ Nederland & AHzN)

Naar Factsheet 2025 (VPTZ Nederland)